Từ cuối năm 2023 đến nay, cổ phiếu ngân hàng đã trở thành trụ cột hỗ trợ cho thị trường chứng khoán. Câu hỏi đặt ra là liệu xu hướng tăng của nhóm “cổ phiếu vua” có thể duy trì khi kết quả kinh doanh năm 2023 đang dần được tiết lộ.

Sau một thời gian dài cổ phiếu ngân hàng đi ngang trong biên độ hẹp, từ đầu quý 4/2023, nhóm cổ phiếu này đã bắt đầu ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý. Từ thời điểm đó đến nay, ngành này đã tiếp tục thu hút sự chú ý lớn từ phía nhà đầu tư, khi đã có dấu hiệu tích cực về dòng tiền. Trong giai đoạn này, nhiều mã cổ phiếu như HDB, MBB, CTG… đã vượt qua mức đỉnh 1 năm và cũng có nhiều mã tạo ra các mức giá lịch sử mới hoặc đang nằm ở vùng giá cao nhất kể từ khi niêm yết như ACB, BID, VCB…

Trong 10 cổ phiếu ảnh hưởng đến chỉ số VN-Index từ đầu tháng 11/2023 đến nay (26/01/2024), có 6/10 mã cổ phiếu ngân hàng (BID, CTG, TCB, MBB, VCB và ACB).

Xu hướng tăng giá đã dần hình thành trong ngắn hạn và trung hạn đối với các cổ phiếu ngân hàng. Nếu so với mốc đầu tháng 11/2023 – từ lúc cổ phiếu ngân hàng bắt đầu bật tăng – nhiều mã cổ phiếu vua đã tăng từ 20% đến hơn 30%.

Trong số đó, cổ phiếu BID đang thu hút nhiều sự chú ý với mức tăng rất đáng kể, khoảng 40% tính từ thời điểm đáy vào cuối tháng 10/2023. Đến phiên 22/01/2024, giá cổ phiếu BID đang ở mức 49,800 đồng/cp – vùng giá cao nhất kể từ khi niêm yết – sau đó giảm về quanh 48,950 đồng/cp (26/01).

Hay như ACB cũng tăng 25% thị giá kể từ đáy cuối tháng 10/2023, đưa mức giá lên 26,300 đồng/cp (26/01). Giá cổ phiếu CTG cũng đã tăng hơn 30% kể từ tháng 11/2023, đang được giao dịch quanh mốc 32,100 đồng/cp (26/01)…

Cổ phiếu ngân hàng tăng giá từ 20 – 30% kể từ đầu tháng 11/2023

Ông Bùi Nguyên Khoa, Trưởng nhóm Vĩ mô và thị trường Chứng khoán BIDV (BSC), cho rằng giá cổ phiếu ngân hàng đã tăng mạnh nhờ sự hỗ trợ từ nhiều yếu tố vào cuối năm.

Do mức định giá thấp trong suốt cả năm, nhà đầu tư có cơ sở để chuyển dòng tiền vào cổ phiếu ngân hàng hơn so với các ngành khác đã tăng trước đó.

Thêm vào đó, thông tin về mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% được đặt ra ngay từ đầu năm 2024 đã tạo ra nhiều kỳ vọng cho thị trường. Mục tiêu tăng trưởng tín dụng giúp các ngân hàng chủ động hơn trong việc cho vay, tạo thêm thông tin tích cực cho cổ phiếu ngân hàng tăng điểm.

Mặc dù cổ phiếu ngân hàng đang có xu hướng tích cực hơn nhiều so với các nhóm ngành khác và kéo chỉ số lên, nhưng có vẻ như một số nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn chưa kịp tham gia vào nhóm cổ phiếu này. Một nhà đầu tư có nhiều năm kinh nghiệm – chị T.L – chia sẻ: “Mặc dù VN-Index tăng khá tốt trong thời gian qua, tôi nhận thấy thị trường có sự phân hóa, chủ yếu tập trung vào nhóm ngân hàng và chưa lan tỏa đến các nhóm ngành khác. Danh mục đầu tư của tôi không tăng lên, thậm chí một số mã còn giảm dù VN-Index hồi phục khá tích cực. Dường như dòng tiền bị mắc kẹt tại nhóm Mid Cap khá nhiều hoặc tham gia nhóm ngân hàng khá ít. Tôi cũng lo ngại nếu tình hình này kéo dài, nhiều khả năng sẽ có một đợt điều chỉnh”.

Liệu còn sóng hay lặn dần?

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM (UEH), cho rằng nhà đầu tư đang kỳ vọng lợi nhuận ngân hàng sẽ hồi phục trong năm 2024. Tăng trưởng kinh tế sẽ tạo ra sóng cổ phiếu ngân hàng, nhưng vấn đề rủi ro tiềm tàng của ngân hàng chính là nợ xấu.

Ở hướng ngược lại, hoạt động kinh doanh của ngân hàng lại phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến kinh tế – xã hội, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng kinh tế. Nếu trong năm 2024, nền kinh tế vẫn giống như năm 2023, không có sự việc bất ngờ nào xảy ra, hoạt động ngân hàng sẽ khó khăn hơn chứ không hẳn tốt hơn. Đặc biệt là vấn đề nợ xấu.

Nhưng nếu kinh tế hồi phục nhanh, ngành ngân hàng sẽ thuận lợi, vì tỷ lệ nợ xấu sẽ giảm và lợi nhuận ngân hàng sẽ tăng trở lại.

Ông Phan Dũng Khánh, Giám đốc Tư vấn Đầu tư Maybank Investment Bank, cho biết nhà đầu tư gần đây đã đặt nhiều kỳ vọng vào sự tăng trưởng của ngân hàng. Khi kết quả kinh doanh không đạt được như mong đợi, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư.

Cần chú ý rằng, trong giai đoạn vừa qua, cổ phiếu ngân hàng đã tăng do kỳ vọng nào?

Trong giai đoạn năm 2022-2023, kinh tế gặp khó khăn, doanh nghiệp kinh doanh không tốt nên kết quả kinh doanh của ngân hàng cũng bị ảnh hưởng. Đây là lý do vì sao nợ xấu trong giai đoạn này vẫn tăng, mặc dù các chính sách giãn, hoãn nợ đã được thực hiện và kéo dài. Trên thực tế, nợ xấu còn cao hơn con số được công bố.

Có thể thấy, kết quả hoạt động kinh doanh của nhiều ngân hàng vừa công bố không được tốt. Nhưng cổ phiếu ngân hàng thời gian qua tăng từ kỳ vọng của thị trường trong tương lai, không phải ở kết quả trong quá khứ.

“Kết quả kinh doanh của ngân hàng trong năm 2023 không mấy khả quan, đã được dự báo từ trước, nên con số cụ thể sau khi công bố BCTC sẽ chỉ ảnh hưởng một phần đến tâm lý nhà đầu tư, không có nhiều bất ngờ. Dĩ nhiên, điều này cũng sẽ không ảnh hưởng quá nhiều đến giá cổ phiếu ngân hàng” – ông Khánh nhận định.

Vì nhà đầu tư kỳ vọng năm nay và năm sau, khi các ngân hàng trung ương trên thế giới hạ lãi suất, khả năng kinh tế sẽ phục hồi nhiều hơn, các doanh nghiệp làm ăn tốt hơn. Khi doanh nghiệp kinh doanh tốt, các ngân hàng sẽ được hưởng lợi nhiều hơn.

Ông Trần Trương Mạnh Hiếu, Trưởng Phòng phân tích Chiến lược CTCK KIS Việt Nam, dự báo, nhìn vào câu chuyện của năm 2024, nền kinh tế được kỳ vọng sẽ phục hồi. Khi đó, chắc chắn các doanh nghiệp sẽ khôi phục và nhóm cổ phiếu tài chính cũng sẽ tăng trưởng theo.

Từ tháng 01-11/2023, tốc độ tăng trưởng tín dụng rất thấp nên lợi nhuận của nhóm ngân hàng không được tốt. Tốc độ tăng trưởng thấp hàm ý rằng tăng trưởng lợi nhuận cũng thấp.

Nhưng tháng 12/2023, tốc độ tăng trưởng tín dụng nhảy vọt, tổng cả năm tăng trưởng 13.5%, tức là chỉ trong tháng cuối năm đã tăng 3-4%. Việc tốc độ tăng trưởng tín dụng được đẩy mạnh trong tháng cuối năm là điều thường gặp, nhưng năm vừa qua khá đặc biệt.

“Trong năm 2024, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có kỳ vọng tăng trưởng tín dụng cả năm 15%. Xét trong điều kiện hiện nay là tỷ lệ khá cao. Một phần hệ lụy còn tồn đọng từ sự kiện SCB – Vạn Thịnh Phát. Nếu không tính phần này thì các ngân hàng khác sẽ phải tăng trưởng nhiều hơn để đẩy tốc độ tăng trưởng của cả ngành bằng với kỳ vọng của NHNN. Câu chuyện này sẽ tạo ra động lực cho nhóm cổ phiếu ngân hàng đi lên” , ông Hiếu kỳ vọng.

Trong ngắn hạn, Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi), có bổ sung một số quy định nhằm tránh tình trạng sở hữu chéo tại ngân hàng. Do đó, một số cổ đông sẽ hạ tỷ lệ sở hữu ngân hàng với số lượng lớn. Nếu như chỉ bán ra với mức giá do cung cầu thị trường quyết định thì sẽ ảnh hưởng nhiều đến cổ phiếu ngân hàng.

“Cần lưu ý rằng, cổ phiếu ngân hàng không phải dòng tiền nhỏ có thể đẩy lên được mà phải là dòng tiền lớn của những cổ phiếu lớn.

Trong ngắn hạn, giá của các cổ phiếu ngân hàng so với tháng 12/2023 đã tăng khoảng 20-30%, nên chắc chắn giai đoạn tới sẽ có điều chỉnh.

Trong năm nay, tôi không kỳ vọng đây sẽ là cổ phiếu dẫn dắt thị trường. Ngưỡng tăng 20 – 30% hiện nay đã đưa cổ phiếu ngân hàng về định giá hợp lý. Trong phần còn lại của năm nay, cổ phiếu ngân hàng sẽ không tăng nhiều”, ông Hiếu nhận định.